17 juni 2026

IN DE WERELD VAN GROEN EN ZWART 

Een katholiek gezin, zeven kinderen. Dat betekent drukke tijden voor de vrouw des huizes. Wassen, strijken (in vroeger tijden nog louter vrouwentaken), en niet te vergeten, zeven van die koters in het gareel houden! En vooral dat laatste kan in sommige gezinnen nog een forse uitdaging zijn. Ik kan je dat uit eigen ervaring vertellen. Voor uitgebreid kokkerellen schoot de tijd dus ruimschoots te kort. De monden dienden gevoed, en dat in de tijd die er voor restte. Culinaire keukenprinsessen-kunststukjes waren dus uit den boze. Geen tijd (en misschien ook wel geen talent eigenlijk….).

Als moeder voor spruiten had gekozen, gingen die zó lang op het vuur dat tweehonderd procent zekers was dat ze gaar waren! Hoezo, licht koken tot ze knapperig en beetgaar zijn? Een ruime tijdsspanne voor alle pannen op het vuur vond moeder een prima regeling. Dan kon er intussen nog aan andere huishoudelijke klussen gewerkt worden. Tussendoor de voortgang van het kookproces blijven volgen paste niet in het schema. De dagelijkse praktijk kon namelijk weerbarstig zijn. Het resultaat was een pan aan snot gekookte spruiten waar eenieder het mee kon doen. Moeder had geen boodschap aan "dat lust ik niet", eten wat de pot schaft was het devies. De lucht van die dingen alleen al. Als je die pan groene snot onder je neus kreeg werd het je zwart voor de ogen. Gruwelijk! Groene snot met het zwart voor de ogen. Dat zwart hield dan in ieder geval wél die pan snot uit het zicht….

Groen en zwart, waar kennen we die kleurcombinatie van?

Het was een fantastisch schot. Snoeihard vloog het afgevuurde projectiel door de winkel, richting een keurig uitgestald stapeltje potten appelmoes! Dit tot afgrijzen van mijn schoonmoeder en mijn vrouw. Onze oudste zoon, toen een jaar of drie oud, had het ding uit een volle macht een ros gegeven. Het mocht van opa. 

Mijn schoonouders bestierden vroeger een groente- en fruithandel. Een ruim assortiment verse groenten en fruit stond de klanten ter beschikking, en uiteraard alles van uitstekende kwaliteit. Een grote glimmende groene Opoe Smit-appel (Granny Smith, je weet wel, die zure dingen) waar een zwart plekje op zat voldeed dus vanzelfsprekend niet meer aan de kwaliteitseisen. Zwarte plekjes horen niet op appels. Vaardig viste opa, gék op zijn kleinzoon, het exemplaar dus uit de kist. Dáár mocht de kleine man wel even mee voetballen. En dát liet die zich uiteraard geen twee keer zeggen! De aanwezige dames kregen bijna een rolberoerte! Zwarte plekjes mogen niet op appels horen, maar appels zijn niet om mee te voetballen vonden zij. En zéker niet in de winkel! Stel dat de kleine man in zijn enthousiasme de kwaliteitsrestricties even vergeet en denkt dat hij met alle aanwezige fruitsoorten, plekjes of geen plekjes, penalty’s mag gaan nemen. Opa werd door vrouw en dochter derhalve strikt tot de orde geroepen. Of hij dit voortaan toch maar uit zijn hoofd wilde laten! Groene appels met zwarte plekjes.

Groen en zwart, waar kennen we die kleurcombinatie van?

Kunstig balancerend stuur je je fiets tussen de drommen op het fietspad lopende toeristen door. De Zaanse Schans lijkt als een magneet op mensen van allerlei pluimage van over de hele planeet te werken. Het Zaanse groen is wereldberoemd. Zelfs zó beroemd, dat de penningmeester van Zaanstad heeft bedacht dat er entree geheven moet gaan worden. Alles kan en mag blijkbaar, zolang het maar geld oplevert. Maar of wij met zo’n gemeente moeten willen fuseren? Ze hebben duidelijk geld nodig. Het zijn dus blijkbaar net zulke arme sloebers als wij, dat gaat ons dorp niet redden. Doe dus maar niet, zou ik zeggen….

Die drommen toeristen zorgen in ieder geval wel voor enorme drukte op de Schans. In onze onschuld zouden we vroeger zeggen: ‘het ziet er zwart van de mensen’. Maar in de huidige tijdgeest zal die opmerking wel als beladen worden beschouwd en kan je hem maar beter niet meer maken. Dus ook de combinatie met het Zaanse groen zal ik maar achterwege laten. We keren de fiets derhalve weer om, die groen/zwart-vergelijking vinden we ook wel in het eigen dorp.

Bijvoorbeeld op de kunstgrasvelden waar we tegenwoordig op sporten. Die strak gesteven groene sprieten liggen namelijk vol met zwarte korrels, die ongetwijfeld een functie hebben, maar die altijd zo lekker in je wasmachine gaan zitten als je daar je bezwete plunje in mikt. Als die korrels op dat veld horen, moeten we ze daar ook vooral laten. Als dat betekent dat je op dat verfoeide kunstgras geen slidings meer moet maken is dat alleen maar beter. Die rode brand- en schaafplekken op je huid kan je missen als kiespijn.

Maar met of zonder rode plekken en kiespijn, wij zijn thuis in het Zaanse groen. Wij zijn er geboren en getogen (althans, de meesten van ons toch wel?) en wonen uiteraard allemaal aan de juiste kant van de Zaanbrug. En het Wormerse groen en zwart staat ons allen goed. Daar is niks mis mee!

Groet,

Pisces